‘Bugün canım yazı yazmak istemiyor’

Başlıktaki bu cümle, Çetin Altan’ın Türk basın tarihine geçen, en ünlü ve en etkili yazısının başlığıdır. Demokrat Parti iktidarının muhalefeti susturmak amacıyla kurduğu “Tahkikat Komisyonu”na karşı İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin protestosunu polis bastı. Çatışmada bir öğrenci Turan Emeksiz öldürüldü. Ertesi gün (29 Nisan 1960) Çetin Altan, köşesine bu başlığı attı. Başlığın altı boş bırakılmıştı.

Güneşi ararken...

“Bugün pazar. Bugün bizi ilk kez güneşe çıkardılar.” Güneşi göremiyoruz ki güneşe çıkalım. Ülkenin üzerine çöken karanlıkla boğuşuyoruz.

Dün cumartesi. Gazetemizdeki haberleri, köşe yazılarını okuyorum. En çarpıcı köşe Murat Ağırel’inki. Minicik çerçevenin içinde şu sözler yazılı: “Gazetemizin yazarı Murat Ağırel fon soruşturması kapsamında ifade verdiği için bugünkü yazısını kaleme alamamıştır.”

Tuhaf, Saçma, Neyse...

“Biz bu adaletsizlikle mi yaşayacağız? Biz böyle nasıl devam edeceğiz?”

Çukurova Üniversitesi’nin dev salonundan yükselen bu çığlık fırtınalar yarattı. Adana 33. Altın Koza Film Festivali’nin ödül törenindeydi. Maden işçisinin torunu olan, en iyi kadın oyuncu ödülünü alan Hazar Ergüçlü’nün konuşmasında, “Madenci çocuklarını ağlarken gördüğümde ben yaşamaktan, aldığım nefesten utanıyorum” demesi, bu ülkede emeğiyle yaşayan; soygunculuk, sahtekârlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hainlik yapmayan milyonların sesi oldu.

Çağımızın Antigone’si

90 yaşına iki gün kala hocaların hocası, İoanna Kuçuradi sonsuzluğa göçtü.

Dünyamız biraz daha yoksullaştı, yalnızlaştı.

O, felsefenin, eğitimin, insan haklarının, vicdanın kraliçesiydi. Etik kavramını güncel hayatımıza yerleştirmek için eşsiz çaba gösterdi.

İşte hayatımız

Sonbaharla birlikte dolu dizgin etkinlik mevsimine daldık. Bir yanda sergiler, oyunlar, yeni filmler, konserler; açılan yeni kültür mekanları (CRR, Karaca Tiyatro, vb.)... Fon skandalındaki rezilliklerle, çalıp çırpmakla, devlet adına utançla; 88 gün boşu boşuna kuyuya tıkılan Deniz Göktaş’ın tahliyesine sevinmek arasında kahrolmak... Öte yanda, gerçek suçlulara cezasızlıkla hiç suçu olmayanlara reva görülen cezalar arasında gidip gelmek... Bu çelişkilerle parçalanmamaya çalışmak... İşte hayatımız.

Karaca Tiyatro yeniden

Önümde 15 Ekim 1979 tarihli Sanat Dergisi. Kapakta Toto Karaca, Mürvet Sim, Yıldız Kenter, Müşfik Kenter, Şükran Güngör, Genco Erkal, Metin Deniz, Gülriz Sururi, Engin Cezzar, Zafer Önen, Ulvi Alacakaplan, gepegenç bir Zeynep Irgat... Hepsinde hüzünlü bir ifade.

Şiddet sarmalında

Şiddet bulaşıcıdır. Şiddet toplumsal bir sorundur. Şiddet ülkeyi sarmıştır. Ve biz hâlâ ormanı görmek yerine, tek tek ağaçlara bakıyoruz.

Margarita’ya veda

Sevgili Gülsen Tuncer’in sonsuzluğa göçmesiyle sinema, tiyatro ve televizyon dünyamız yasa büründü. Onu 1968’de oynadığı “Zilli Zarife” oyunundan beri izliyordum. Türkiye onu daha çok televizyon dizileriyle tanımış olabilir ama benim için usta oyunculuğu kadar “yiğitliği” de önemliydi. Cesurdu. Korkusuzdu.

İştahla okumak...

Yaz bitti. Okullar açıldı. Yazlıklar kapandı. Gezginler eve döndü. Hayvanlar sahipsiz kaldı. Sayısız STK’nin X hesabına erişim engeli geldi. LGBT+ bireylere karşı operasyonlar, hak aramalarının engellenmesi derken “cadı avı” da hızlandı.

Utanç duygusu

Bu yazının başlığı “Bizim iki 12 Eylül’ümüz” de olabilirdi. “Utanç duygusu, vicdan ve iki 12 Eylül” de olabilirdi. Daha nice olasılıklar içinden biri olabilirdi. Ama şu son günlerde yaşadığımız gerçeklikler arasında en ağır basanı “utanç duygusu” olduğundan, bu yukarıdaki başlığı yeğledim. (Bakınız: Üsküdar, Foça ve nice il ve ilçede yaşananlar.)