Yokluğuyla var olan bir heykel öyküsü...

İNSANLIK  ANITI  YENİDEN... 

Önceki gün  Anayasa Mahkemesi (AYM) , Mehmet Aksoy'un "İnsanlık" heykelinin yok edilmesiyle,  sanatçının  ifade ve sanat özgürlüğünün  ihlal edildiğine karar verdi.  Çünkü biliyorsunuz, tüm yaşadıklarımıza karşın, Anayasamız kağıt üzerinde hala   ifade ve sanat hürriyeti güvence altına alıyor.  Ayrıntıları önceki gün Alican Uludağ'ın haberinde vardı.  Erdoğan, başbakanken  2011'de, Kars'ta henüz  tamamlanmamış anıta "ucube" demişti.  “O heykel yıkıla!” emriyle, eser yerle bir edilmişti. 

BİZ TALİBAN MIYIZ 

O günleri çok iyi anımsıyorum. Mehmet Aksoy: "Barış öneren heykel yıkılır mı?"  "Bırakın heykelimi bitireyim" diye haykırıyordu. İnsan olma yolunda, ilerleme kaydetmek için... Tüm savaşları lanetlemek için... Sarıkamış'ta, Kars'ta, Çanakkale'de ölen tüm şehitlerimizi anmak için ... Yan yana yaşamak; hayatı daha derinden kavramak için...  heykelini tamamlamak için çırpınıyordu.

Sınırın öte yanında, nefreti, kini, öfkeyi, ölümü yücelten bir anıt olduğunu bilmeyen yoktu. Sınırın bu yanında, insanı, barışı, dostluğu, kucaklaşmayı, yaşamı yücelten bir anıt olacaktı.Eğer tamamlanabilseydi.  

Sanatçılar, Sivil Toplum Kuruluşları  çok mücadele ettik ama anıtı yıkımdan kurtaramadık. "Biz Taliban mıyız ki yıkalım?" sorumuza , itirazımıza yetkili  kulaklar tıkalıydı.

AYM Kararı üzerine   hemen arkadaşım heykeltıraş Mehmet Aksoy'u aradım ve sorularımı sıraladım. Önce, bu karar üzerine ne hissettiğini öğrenmeliydim:

ÖNCE ACZ SONRA DİRENİŞ

"Heykelimin yıkılışı günler geceler boyu aklımdan, gözümün önünden silinmedi. Her gece ayni rüyayı görüyordum...  O iki insan kafasının koparılışı, gövdeden ayrılışı...Bedenim dağılıyordu.  Elimden hiç bir şey gelmiyordu. Yıkıcılar bu işlemi Allah-u Ekber diyerek yaptılar."

" Sanki ikiz çocuklarım  öldürülüyordu ve hiç bir şey yapamıyordum.    Her an demir bir pençe kalbimi sıkıştırıyordu. Ölümden beterdi. Öylesine büyük bir acz içindeydim...  O acizliği  kimse yaşamamalı. "

"Sonra direniş dönemi geldi. Yıkım olayı yurt içinde yurt dışında her yere yayıldı.  Kamuoyu heykeli konuştu.  Ülke gündemine oturdu olmayan heykel. Ben  de bol bol heykel, mekan, ışık üzerine konuşmaya başladım. Her yerde heykel sanatını , heykeli anlattım."

"Heykelim yokluğuyla var oldu.   Bugün Kars'a giden yerli ya da yabancı  turistlere rehberler   işte 'İnsanlık anıtı' bu tepedeydi diye  anlatıyorlar."

"Doğrusu Taliban ülkesi durumuna  dönüşmeyi hak etmemiştik. Bizim kültür düzeyimiz Talibandan farklıydı. Onun için mücadeleye devam ettim."  

ADALET VE UMUT 

Mücadeleye devam deyince... Anımsamadan edemedim:  Mehmet Aksoy daha önce 2015'te  "ucube" sözüne dava açıp, Erdoğan'ı 10 bin Tl manevi tazminata mahkum etmişti. Sonra "haram para yemem" dediği için, ona karşı dava açıldı. Ancak o davayı da Mehmet Aksoy kazandı. 

AYM'nin son kararını sanatçı,  "Türkiye'nin demokratik  kazanımı" diye niteliyor. "Karar 6 muhalif oya karşın 8 oyla alınmış... Türkiye'deki durumu bölünmeyi yansıtıyor. Şimdi biz bunu çoğaltmak durumundayız. 5' e karşı dokuza; 4'e karşı ona dönüştürmek için mücadeleye devam etmeliyiz." 

Bence de bu karar adalet ve umut duygumuza aralanan bir pencere olabilir...

BUNDAN SORA

Bundan sonrası için  Mehmet Aksoy'un heyecan verici düşünceleri var...

"Önce Kars Belediye Başkanı Ayhan Bilgen'le konuşacağım. Onun  fikrini alacağım.  Salt anıt diye düşünmeyin, çevresi , kaleye uzanan teleferiği;  anfitiyatrosu, mesire yeri yle orası bir kültür alanı olacaktı" diyor. 

"  AYM  kararı,  başka mahkemelere yol açıyor... Ve daha söyleyecek sözüm var" diye vurguluyor. . 

Hayır, hayır  yıkılan heykelin aynisini yapmak gibi bir yanlışa düşmeyecek elbet.  Tam tersine,  yıkımın izini taşıyacak; tüm evreleri ve katmanları içerecek  bir tasarısı var.  Öyle ki düşlediği yeni anıtta zamanı okuyabileceğiz. Yokluğuyla var olan heykelin kendi öyküsünü dinleyeceğiz.  

Savaş çığlıklarının dört bir yanımızı sardığı ortamda İnsanlık ve Barış  simgesi dikmeye çalışanlara helal olsun.  Bu yolda  Kars Belediye Eş Başkanları Ayhan Bilgen ve Şevin Alaca'ya da yolunuz açık olsun diyorum.   

14 Temmuz 2019