Yiğit Arkadaşım: Seçkin Selvi!...

Ne zamandır size ondan söz edeceğim ama fırsatları ha bire kaçırıyorum. Geçen yılın sonunda  çeviri dünyasında , meslek yaşamında 50. yıldönümüydü.  Halen editörlük görevini de sürdürdüğü Can Yayınları onun için  bir “50. Yıl kutlaması” düzenledi, tam sırası dedim ama yine başka konular araya girdi, onu  yazamadım! (Ah ne kıskanıyorum her gün yazma fırsatı olanları!)

O, arkadaşım. Seçkin Selvi.  Tiyatro  eleştirmeni, çevirmen,  yayımcı.  Rivayet o ki, eğer dünya yazarlarını yalnız Türkçe okuyan biriyseniz ve evde bir kitaplığınız varsa,  mutlak onu tanıyorsunuzdur; onun cümlelerini, sözcüklerini  okumuşsunuzdur! Çünkü o kitapların birkaçını mutlak Seçkin Selvi çevirmiştir!

Benim ondan , onun çevirisinden okuduğum ilk kitap, 60’lı yılların  ikinci yarısında  Herbert Marcuse’ün “Tek Boyutlu İnsan” adlı kitabıydı.   O tarihlerde yalnız bizim ülkemizde değil , hem Avrupa hem de Amerika kıtalarındaki ülkelerde   kapitalizme öfkelenen , komünizmin totaliter uygulamalarını sorgulayan  her gencin  koltuğunun altında  bu kitap vardı! Herbert Marcuse , 68 kuşağının  en önemli esin kaynağıydı. Türkiye’de bu kitabı çeviren Seçkin Selvi’ydi elbet!  O zamanki imzası Seçkin Çağan’dı.

Türkiye’nin gelmiş geçmiş en usta oyun yazarlarından Sermet Çağan’ın eşiydi Seçkin.  “Ayak Bacak Fabrikası” ve “Savaş Oyunları” fırtına gibi esmişti  sahnelerimizde.  Estiği her yerde de yurt içinde, yurt dışında  tüm ödülleri toplamıştı.  Hep inanmışımdır ki, Sermet Çağan’ın   50 yaşında,  kalpten  o erken ölümü (sene 1970’di)  Türk Tiyatrosunda giderilmesi olanaksız bir boşluk, bir eksiklik bırakmıştır.

Düşünen, yazan, emeği her şeyden çok yücelten insanlar için  kabul edin ki ülkemiz  bir “cennet” sayılamaz! 12 Mart faşizminden başlayarak baskılardan  elbet Seçkin de nasibini aldı! 

Hiç boyun eğmedi! Başını hep dimdik tuttu! En büyük güçlüklerde, en karanlık anlarda bile yılmadı!  Zekası, çalışkanlığı, bitmez tükenmez enerjisi,  dünyaya ve çevresine eleştirel bakışı , belki en önemlisi hiç yitirmediği mizah duygusuyla  örnek oluşturdu.

“Tiyatro 70”, “Edebiyat 81” gibi dergiler çıkarması… Hiç bıkmadan usanmadan  ödün vermeden,  tiyatro eleştirisi yazması…  Yeditepe Üniversitesi Tiyatro Bölümü'nde, Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde öğretim görevlisi olarak tiyatro eleştirisi dersleri vermesi… Zaman zaman köşe yazarlığı…

Bunlar bir yana, bir de Jack London’dan James Baldwin’e, Marquez’den İsabel Allende’ye, Charlotte Bronte’den Paul Auster’e;  Lawrence Durell’den  Nadine Gordimer’e , hangi birini saysam ki , 150’yi aşkın kitap çevirisi… Zengin ve keyifli bir Türkçeyle , dünya edebiyatını  dil bilmeyenlere kazandırdı. Karınca çalışkanlığıyla, hani bir zamanların “Tercüme Bürosu” gibi, adeta tek başına  bir “Çeviri Bakanlığı” işlevi gördü!

Türkiye’de Tiyatro Eleştirmenler Birliği’ni kurduğumuz  andan başlayarak (  ah ne zor ne sancılı olmuştur onu kurmak  darbeler Türkiye’sinde bir bilseniz!) Birliğin en çalışkan neferlerinden biri oldu  Seçkin! 

Şimdi durup dururken neden mi Seçkin Selvi’yi yazıyorum? Bir haftadır aklım fikrim yalnızca benim yiğit arkadaşımda ve en az annesi  kadar yiğit ve azimli kızı Emine Çağan’da da ondan! Emine’ye oyun oynayan bir kan pıhtısı,  Amerikan hastanesinde ameliyatla  başarıyla bertaraf edildi.  Şimdi Emine yeniden ayaklarına hükmedebilmek için çalışıyor! 

İşte… Sonunda mutlak galip geleceğine inandığım bu savaşta Emine’ye ve annesi Seçkin’e,  yalnız benim değil, birçok insanın da olumlu enerjisini, olumlu düşüncelerini  ve sevgimizi  iletmek için yazdım bu yazıyı!


Cumhuriyet- 10 Ağustos 2008