Topkapı Sarayı'nda bir tutku...

Ne zamandır sizlerle paylaşmak istediğim bir sergi var Topkapı Sarayı'nda. Tam, bu güzelliği ve coşkumu iletmek üzere masamın başına geçiyorum ki , kahrolası haberler üst üste yığılmaya başlıyor.

Bir gün Ağrı, Doğu Beyazıt'ta verdiği konser sırasında düşüncelerini açıkladı diye besteci şarkıcı Ferhat Tunç gözaltına alınıyor; bir başka gün yazar Erje Ayden'in "İkinci Caddenin Çılgın Yeşili" ve "Hauptbahnhof'dan Bir Trene Bindim" isimli iki kitabı hakkında mahkemeden "müsadere ve imha kararı" çıkıyor. Kitapların yayıncısı ressam-yazar Bedri Baykam, "suçlu" bulunuyor , iki kitap için toplam 8.570.490.000. TL ödeme cezasına çarptırılıyor...

Ülkemde bunlar okurken, Topkapı Sarayı'ndaki keçe sergisinden söz etmek...

Ferhat Tunç'un düşüncelerine katılmayabilir tam tersini savunabilirsiniz; Erje Ayden'in yazdığı romanları hiç sevmeyebilir, Bedri Baykam'a onun kitaplarını yayınladı diye öfkelenebilirsiniz. Ama suçlu ilan edip cezalandırmak, yasaklamak, bu ülke insanına yapılmış hakarettir. Bu ülkeye güvenmemektir. Sen düşünemezsin, yazamazsın, senin ne yazıp ne okuyabileceğine ben karar veririm demektir. Kaldı ki bu iletişim çağında hiçbir düşünce yasaklanamıyor. (Hayır hayır, yeniden başlamayacağım, 35 yıldır düşüncenin neden yasaklanamayacağını yazıp duruyorum.)

                                X

Her şey (yani Topkapı Sarayı'ndaki sergi) tasarımcı Selçuk Gürışık'ın bir tutkusuyla başladı... Hayır hayır, her şey (yani keçeye ilişkin her şey,) M.Ö. 3. yüzyılda Asya steplerinde yaşayan göçerler arasında başladı...

Keçe, dokumanın öncüsü, ilk tekstil ürünü. Koyunların evcilleştirilmesinden beri var. Yalnız çadır, giysi vb. olarak değil, totem, nazarlık , büyü aracı olarak da kullanılıyor. Şamanizm'de tapınma araçlarından biri. Yaşamda ve ölümde çok önemli yeri var. 10. Yüzyıldan beri de Anadolu'da yaygın...

Selçuk Gürışık Türkiye'de mimarlık, İngiltere'de tekstil ve moda, ABD'de tasarım eğitimini tamamladıktan sonra yaptığı her işte tutkusunu geliştirdi. Neydi bu tutku ? Yerel kültürel değerleri, evrensel düzeyde çağdaş boyutlara taşımak... İşte bu tutkunun peşinden koşarken İngiltere'deki Saint Martins College of Art and Design 'da doktorasını Anadolu keçeleri üzerinde yaptı. Yıllarca Anadolu'daki ustalardan keçenin inceliklerini öğrendi. 2001'den beri Londra'daki British Museum 'da daimi sergilenmesi kararlaştırılan "Güncel Anadolu Keçeleri" koleksiyonunun kuratörü de oydu.

British Museum ve Topkapı Sarayı Müzesi'nin ortak çalışmasının sonucu gerçekleşen sergi'de 16-19.yüzyıla ait eserlerin yanı sıra hem Selçuk Gürışık'ın hem de Anadolu'nun son keçe ustalarının ürünleri birlikte sergileniyor. Birikimin duyarlılığın ve yaratıcılığın egemen olduğu bir çiçek bahçesinde dolaşıyormuş gibi hissettim kendimi. Yalnız sergilenenler değil, sergileme biçimi de çarpıcıydı.

Sergi açılışındaki Anatole Sokak Tiyatrosu'nun sunduğu Şaman Dans gösterisini, Çağdaş Bale Topluluğu'nun danslarını , Afyon'lu ustalarının tek tek sahneye çıkıp , Selçuk Gürışık'ı sevgiyle saygıyla kucaklamalarını göremezsiniz ama, "Topkapı Sarayı Keçe Sergisi" 17 Eylüle kadar sürüyor, birbirinden değerli ürünleri, eserleri görebilirsiniz. Geçmişin değerinin günümüzün yaratıcılığına dönüşümünü izleyebilir , yok olan değerlere sahip çıkmanın kıvancını yaşayabilirsiniz. Bu ülkede güzel şeyler de oluyor diyebilirsiniz.

Topkapı Sarayı Müzesi'nde sergiyle eşzamanlı, İngiliz ve Türk uzmanların katılımıyla bir de konferans düzenlenmesi , serginin bilimsel yanının da vurgulanması açısından önemliydi.

Yerel olanda derinleşmenin , evrensel ve çağdaşa ulaşmaktaki gücünü bir kez daha gösterdi bana bu sergi.

Dilerim Selçuk Gürışık gibi tutkusunun peşinden koşanlar çoğalır ülkemde...


13 Temmuz 2003