Menü

SALT Galata, SALT Beyoğlu'ndan sonra Ankara'da SALT ULUS ... Sanattan Korkanlara Tokat...


22 Şubat 2013 - Zeynep Oral -

Önce güzel  haberler:  SALT Galata ve SALT Beyoğlu'ndan sonra  şimdi de Ankara'da SALT Ulus açılıyor... Garanti Bankasının  desteğiyle  kurulan ve varlığını sürdüren (yılda 11-12 Milyon TL katkı) SALT, bir kültür kurumu.  İstanbul'da,  İstiklal Caddesi ve Bankalar Caddesinde , iki çok görkemli  tarihi yapıda yer alıyor.  Ankara'da  Nisan'da açılacak olan SALT Ulus, daha alçakgönüllü ama yine tarihi önemi var ve yine Han Tümertekin tarafından restore edildi.  
            SALT Yönettim Kurulu Başkanı Nafiz Karadere ve SALT  Araştırma ve Program direktörü Vasıf Kortun'dan   Ankara haberinden sonra iki yeni girişimi de  öğreniyorum: Bundan böyle araştırmacılara fon verecekler  ve e-yayıncılığa başlayacaklar...
            Bunlar önemli. Sanatsal etkinliğe yer açmaktan öte, önemli olan, daha çok araştırmaya yönelmesi; tarihi, kültürel meseleleri ilerleyerek  güncel konulara ışık tutması; yenilikçiliğe, öncülüğe fırsat tanıması; bellekleri tazelemesi,  öğrenme ve tartışma alanları açması, düşünce iklimi yaratması ... Bunları dünya müzeleriyle  ilişki içinde gerçekleştirmesi... 
             Bu özetten sonra, iki farklı mekanda  beni çok etkileyen iki sergiye geçebilirim:

            "Duvar Resminden Korkuyorlar"

            Evet korkuyorlar!  Biliyorum! Gördüm , yaşadım!  Duvar resimlerini  yerlerinden söktüler, kazıdılar,  parçaladılar, yıktılar, yaktılar, beyaz badanayla yok ettiler.  Tıpkı türküden, şiirden,  heykelden korktukları gibi, duvar resimlerinden de korktular .
SALT Beyoğlu'ndaki  " Duvar resimlerinden korkuyorlar" başlıklı sergiyi "Yaşadım yazdım ben bunları " diye diye dolaşıyorum..Sanki bir zaman tüneline girmişim.  70'lerdeki o coşkuyu,o umutları yeniden yaşar gibiyim.  Yarınların çok daha güzel olacağına duyduğum o sonsuz inanç, yine kanımı kaynatıyor. 
Sergi, 1975- 1980 yıllarını kapsıyor.  1975'de Görsel Sanatçılar Derneği'nin kurulması... Sanatla siyasetin içiçeliği... Demokratik hak arayışları... Sonsuz bir dayanışma...  1976'da  Uluslararası Antalya Film ve Sanat Festivali’ne katılan sanatçıların yaptığı duvar resimleri ve sokak heykellerinin serüveni... dönemin kültür politikaları...   Sanatçı hakları... Sanatın toplum, ekonomi, emek ve siyasetle  ilişkisi... Sansür ve baskılar...  Sermaye egemenliğine karşı çıkış... 1 Mayıs'lar... Kanlısı ve kansızı... Farklı alanlardabn sanatçılaruın birlikteliği...  11 Eylül 1980 akşamı çekilen bir foğrafla sona eriyor sergi.
Sanatçıların tanıklıkları, gazete ve dergilere yansımış haberler, tartışmalar ve Ahmet Öktem'in 1 Mayıs 1977'deki "1 Mayıs Sergisi" fotoğraflarından izliyoruz tüm o dönemi.  12 Eylül vahşetine karşın o fotoğrafların korunmuş olması bir mucize!   
Sergide adeta kişisel tarihime de tanıklık ettim. Çünkü  kaynakların büyük bir bölümünü  Milliyet Sanat Dergileri  oluşturuyordu.   Sergiyi birlikte gezdiğim Vasıf Kortun'un  "O devrin nabzını en iyi elinde tutan dergi olduğu için ondan yararlandık" sözü,  bana armağanların en büyüğü oldu. (Sen de duydun değil mi Sevgili kardeşim Akal Atilla !)
12 Eylül faşizmi duvar resimlerini yok etti. Bugün " ileri demokrasimiz", başbakanının beğenmediği heykeli  yıkıyor...

Komşular ve Biz
 
SALT Galata'daki "1+8"  başlıklı  sergi ise Türkiye ve sekiz komşusu üzerine Cynthia Madansky ve Angelika Brudniak tarafından çekilen belgesel filmlerden oluşuyor.  Sekiz ekranlı bir video enstalasyonu...  Bulgaristan, Ermenistan, Gürcistan, Irak, İran, Nahçıvan, Suriye ve Yunanistan sınırlarının iki tarafındaki hayatlardan kesitler sunuluyor.
Çakılıp kalıyorsunuz  ekranın karşısına. Her  ekran "Ben" den" ötekine" açılan bir pencere... "Öteki'nde bana uzanan bir el, bir omuz..  "Öteki" kavramı, yavaş yavaş yok oluyor. Komşuları dinledikçe  her izleyici kendi analizini yapabilir artık..
Bu iki sergi de yeni tartışmalara , yeni düşüncelere gebe... Ayrıca her ikisi de duvar resimlerinden , sanattan korkanlara bir tokat niteliğinde...

Cumhuriyet- 22 Şubat 2013

Paylaş

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Zeynep Oral

Gazeteci , yazar, feminist, İnsan Hakları savunucusu, Barış eylemcisi, STK (Sivil Toplum Kuruluşları) bağımlısı; çok sesli, çok renkli yaşam tutkunu… Halen Cumhuriyet Gazetesi yazarı ve PEN Türkiye Yazarlar Derneği Başkanı. 

Devamı

Sosyal Medya

 
© 2021 Tüm hakları saklıdır.