Mardin ve Kızıltepe’de “Uçarken”…

İçimden “Uç Süpürge Uç!” diye bağırmak geliyor. Bağırmama gerek yok, onlar binmişler süpürgelerine, ülkemin her yerinde, hem coğrafyasında, hem tarihinde, hem de dünden yarına uzanan köprülerinde “uçuyorlar” …

“Uçan Süpürge” kadınlarından söz ediyorum.

Bir zamanlar söyleyecek sözü olan, bu sözü seslendiren, sesi yüksek çıkan kadınları malum, “cadı” diye diri diri yakarlarmış…Eh ne yapsın bu “cadılar”, hem dini, hem sivil iktidarın gücünden, baskısından, hışmından kurtulmak için süpürgelerine binip “uçmaktan” başka yolları kalmamış. (Taa 13. yüzyıldan başlayarak…)

Ankara’da , 1996’da, bir avuç insan bir araya gelip kadınların seslerini birbirine katmaya, deneyimlerini paylaşmaya, ayırımcılığı her gördükleri yerde ezmeye, sorunlar karşısında ah vah etmektense çözüm aramaya, kadınları güçlendirmeye yönelik, “Uçan Süpürge” adlı Sivil Toplum Örgütünü kurduklarında, isim seçimlerine hayran kalmıştım.

Geçen hafta sonu “Uçan Süpürge”nin ne zamandır sürdürdüğü heyecan verici bir projeye katılmak üzere Mardin’deydim.

Heyecan verici proje dediğim , Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki illeri kapsayan “ Yerel Kadın Muhabirler Ağı”…

Çok yönlü bir tasarı bu. Çeşitli illerde kadın muhabirlere eğitim vererek onlara bir meslek kazandırıyorlar; onların haberleriyle , çoğu kez ulusal basın ve yayın organlarının görmezden geldiği konuları değerlendirip yayınlıyorlar ; eğitim vermeye gidilen her yerde , oradaki sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, meslek örgütleri ve kadın gücüyle sağlıklı iletişim kuruluyor…

Sınırlar- Sınırsızlıklar

Adıyaman, Antalya, Çanakkale, Diyarbakır, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Mardin, Mersin, Samsun, Urfa , Van…

Mardin Kızıltepe’deydik. Bu on iki ilden seçilmiş kadın muhabirlere, kendi meslek yaşamımdan deneyimlerimi aktarmaya, sorularını yanıtlamaya çalışıyordum…

İlk dikkatimi çeken birbirinden kalın duvarlar, derin uçurumlarla ayrılmış, birbirinden onca farklı illerden gelen insanların sınır tanımazlıklarıydı.

Kadının olmanın ortak paydası ve her birini kendi bölgelerinin kadınlarının dili olma çabası müthiş bir enerji ve sinerji yaratıyordu. Aşılması zor mu zor sınırları onlar dayanışmayla çoktan aşmışlardı. Bundan güç alıyorlardı. Kadın gündeminin nabzını ellerinde tutmaya çalışırken, birey olarak kendilerini güçlendirme çabasındaydılar.

İçlerinden çoğu, yerel gazetelerde, yerel radyo ya da televizyonlarda çalışıyordu. Ulusal basın ve yayın organları için geçerli sorunlar onlar için de geçerliydi. ( Örneğin, ulusal olan Ankara’daki iktidarla flört ediyorsa, yerel olan, yerel yönetimle ilişkilerini hangi sınırda tutacaktı; vb. ) Ancak yerelin sınırlarını da aşmak önemliydi onlar için...

Yerel, ulusal ve evrensel … Bu üçünün arasındaki ilişkiyi irdelerken, bilgilenmenin ve yüzeyde dolaşmaktansa, derinleşmenin önemini vurgulamaya çalıştım.

Kadın Olmak

Kızıltepe , 200 bine yaklaşan nüfusuyla, 1999’dan beri bir kadın Belediye Başkanının Cihan Sincar’ın yönetiminde. Sevgi ve saygı yumağıyla sarmalanmış olmasını elbet yalnızca kadın olmasına bağlamıyorum. Ancak, bu sevgi , saygı ve başarıda, uzun yıllardır kadın sorunlarıyla içli dışlı olmasının büyük payı olduğuna inanıyorum.

Mardin, yeryüzünün belki de en güzel, en birikimli kenti. Ama susuzluktan inim inim inlemeyi sürdürüyor. Şiddetin çoğalmasından, üniversitenin kurulamamasına; boşanmalardan, “kızımın boyu çeşmeden su taşımaktan kısa kaldı, uzamıyor”a, her derdin kaynağı susuzluk gibi görünüyor. Her seçim öncesi verilen söz…Kadınlar , kadınları tutulmayın sözlerin hesabını sormaya çağırıyor Mardin’de.

Kızıltepe Mardin’den İstanbul’a döndüğüm gün, Vatan gazetesi yazarı Ruhat Mengi’nin duruşması vardı. Suçu mu neymiş? Türk Ceza Kanunu tasarısında akıl almayacak maddelerine, bu “hastalıklı anlayış”a karşı çıkmak! 120 milyarlık tazminat davası… Kadın dayanışmasına inanan kuruluşlar onu yalnız bırakmadılar elbet. Her gazetenin, kadın erkek, sayısız yazarın karşı çıktığı tasarıyla ilgili bu haber öteki gazetelerde yoktu nedense…

Uçan Süpürge’nin “Yerel Kadın Muhabirler Ağı Projesi”nde hedef her ilden bir kadın muhabir çıkarmak… Galiba en çok ihtiyaç İstanbul’da var ! Duyulmayanı duyurmak, görülmeyeni görünür kılmak için…


13 Aralık 2003