12 Ekim 2000

Kız çocukları...

Geçen hafta "Harran izlenimleri" yazımda, İlköğretim Okulu 8. Sınıf öğrencisi bir çocuğun sözlerini tekrarlamıştım:

"Bizim sınıfta 25 çocuk var. Biri kız. O da müdürün kızı..." demişti küçük Ali...

Kimi okurlar inanamayıp soruyor, " Hala bu durumda mıyız ?"diye...

Evet, hala bu durumdayız...

Kız çocukların okula yollanmamasından başlayıp, kadın intiharlarının hızla arttığı yoldayız...

Bana sorarsanız, eskisinden daha da beter durumdayız.

Tarihimizin yalnızca bir döneminde, Cumhuriyetin kuruluş yılları döneminde, devlet politikası olarak "olumlu ayırımcılık" benimsenmiş, kadınlar yalnız yasalarla değil uygulamalarla da desteklenmişti. Ve kadın - erkek eşitliğine giden yolda, kız erkek çocuk ayırımı yapmaksızın eğitim seferberliği uygulanmıştı. Bugün böyle bir devlet politikası söz konusu değil. Hükümet politikaları ise gerek uygulamalar, gerek sunduğu ve özendirdiği örneklerle kadını tecrit etme, yaşam alanını kısıtlamaktan yana.

Bugün hala kırsal alanlarda sık sık rastlanan tümceler şunlar:

"Benim iki çocuğum var, üç de kızım"... "Bizde çocuk sayısı dörttür. Üç de kız"... "Bende üç çocuk vardır. Kızlar sayılmaz..."

Kızlar sayılmaz...

Kız çocukların okula gidebilmeleri bir yana, "çocuk" sözcüğü kapsamına bile alınmaz.

Sıra eğitime, okula gitmeye geldiğinde ise, ailenin maddi olanakları öncelikle erkek çocukların okuması için kullanılır.

Bu yazıyı yazdığım gün, Hürriyet'te İbrahim Özdemir'in "Kızını okutana on koyun bedava" başlıklı bir haberi vardı: Gümüşhane'nin Köse ilçesi kaymakamı Tuncay Sonel , kızlarını okula yollayan ailelere onar koyun dağıtılacağını duyurmuştu. Bölgede en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktı. On üç köyün toplamında okula giden kız çocukların sayısı geçen yıl 15 iken, bu yıl bu sayı 108'e çıkmıştı.

Hayır, her kaymakamın bu yola başvurmasını beklemiyorum.

Tam da şu sıralarda, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği ve Turkcell ortak bir projeyi duyurdu. "Çağdaş Türkiye'nin Çağdaş Kızları" adını verdikleri projede , kalkınmada öncelikli yörelerdeki 27 ilin kırsal kesiminde 5 bin kız öğrenciyi kapsıyor.

Adıyaman, Ağrı, Ardahan , Bayburt, Batman, Bingöl, Bilecik, Bitlis, Denizli, Diyarbakır, Elazığ,Erzincan , Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Karaman, Kars, Malatya, Mardin, Muş, Niğde, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak,Tunceli ve Van illerinde uygulanacak proje, kız öğrencilere burs ve ders aracı desteğiyle, aileye yük olmadan eğitim olanağı sağlıyor. Önemli olan bu kız çocukların bir yandan kendi eğitimlerini alırken bir yandan da yaşadıkları çevreyi de geliştirici eğitim faaliyetlerinde de yer almaları...Annelerini aile planlaması uygulamasına kayıt ettirmeleri, halk sağlığı kurslarına katılmaları vb...

Beş bin kız öğrenci, beş bin aile demek... 25 Bin kişinin doğrudan, milyonlarca insanın ise dolaylı olarak yararlanacağı bu proje bir adım... Belki okyanusta bir damla ... Ama yine de bir damla!

Adımların, damlaların çoğalmasını bekleyebiliriz. Ama bu ülkenin artık beklemeye tahammülü yok deyip kız çocukların eğitim seferberliğine de girişebiliriz. Anladığım kadarıyla, hükümet, siyasi partiler, derin konuları düşünmekten , böyle konuları düşünmeye fırsat bulamıyor. Milletin onlara hatırlatması gerekir.