6 Şubat 2000

Değerler yok edilemez ki...

Muhsin Ertuğrul'un dilinden düşürmediği bir söz vardı: "Altın çamurda bile ışıldar"... Onun, yeteneğe olan sonsuz inancı, yetenekli bulduğu her genci, daha iyi, daha güzel, daha doğruya, yetkinliğe ve mükemmelliğe itmesine yol açardı. Ve Muhsin Hoca'nın bu çabasından yalnız Türk tiyatrosu değil, müziği, operası ve edebiyatı da kazançlı çıktı. Saldırılara, küfürlere, sövgülere, kışkırtmalara karşı o "Siz işinizi yapın" derdi. Başarılı bir eser , balçıkla sıvanamaz; değerler, çamurla yok edilemez... Şu günlerde çok sık Muhsin Ertuğrul'u düşünüyorum...

Yılmaz Güney filmleri , sinema tarihimizde yerini aldı. Yıllardır olduğu gibi , onun sinemasını yasaklayabilir ya da şimdilerde olduğu gibi onun kişiliğine saldırabilirsiniz. Ama sinema tarihindeki o yeri yok edemezsiniz.

Yabancılaştırma ya da dışardan bakma yöntemleri işe yarayabilir: Visconti'ye "eşcinsel" sözcüğünün gerisindeki tüm sıfatları savurmak, Polanski'nin karanlık ilişkilerini ortaya dökmek, Frank Sinatra'nın mafya sevdasını gündeme getirmek, onların "iş"lerinden, ortaya koydukları eserlerden hiçbir şey eksiltmeyeceği gibi, kişiliklerine ilişkin bilgimize yeni hiçbir şey katmaz, kültür haznemizi zenginleştirmez.
                                           X
Değerler deyince... Benim için Türkiye'nin en değerli kültür insanlarından biri Talat Halman'dır.

Her biri, bir ders, daha doğrusu keyif kaynağı, sevinç kaynağı bir ders niteliğinde olan yazıları kadar , İngilizce çevirileri ve konferanslarıyla da, yalnız Türkiye'ye değil, hayata ve dünyanın ortak kültür mirasına hizmet ediyor , katkıda bulunuyor.

Onun Yunus Emre, Mevlana ve daha nicelerinden yapığı İngilizce çevirileri okusanız, Yunus Emre de, Mevlana da hep İngilizce yazdılar, İngilizce söylediler sanırsınız... Elbet bu çabaları, medyamıza , mankenlerimizin ya da pop şarkıcılarımızın başarıları kadar yansımıyor... Ne beden ölçüleri, ne saç biçimiyle ilgi odağı olamıyor... Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölüm Başkanı ama , çoğunluk için, o iş de vergi kaçakçılığı kadar ilginç değil!

Dış İşleri Bakanlığı'nın "Üstün Hizmet Ödülü"nün Talat Halman'a verilmesi , benim için Talat Halman'ın değil, yüreğimdeki "Devlet"in değerini arttırdı. Bu nedenle de İsmail Cem'e teşekkür ediyorum. (Talat Halman'a teşekkürümü, zaten her fırsatta iletmeye çalışıyorum)
                                           X
Bir teşekkür de piyanist Fazıl Say'a borçluyum. Ödüllerine yeni bir ödül katıp, Fransa'nın en prestijli ödüllerinden birini daha kazandığı ve bana böbürlenme zemini yarattığı için değil yalnızca... "Uçak Notları" adlı kitabı için de teşekkür...

Her satırını damıta damıta, birçok satırın altını çize çize okudum "Uçak Notları"nı... Fazıl Say gibi bir "fenomen"in Türkiye'den nasıl çıktığına dair ipuçlarını toplayarak, bilincin pusulası ve müzikal duyarlılığın rotasına takılarak, renklerle sesler arasında, yaratıcılıkla yorumculuk arasındaki o ince keskin çizgide gidip gelerek okudum ... Müziği notadan damıtarak akıtan , yani piyano çalan ve elleri aya uzanan çocuğun , sevgi ve hırsla, bilgi ve inatla, mutluluk ve hüzünle çevrili derin bir kuyuya dalışını izledim. (Yaşı kaç olursa olsun, risk almaktan korkmayışı ve yorumculukta kendine tanıdığı sonsuz özgürlükle bir yanı hep çocuk kalacak.)

Onun gözleri ve yüreğiyle başka yorumcuları ve bestecilere ilişkin nice ayrıntıyı öğrendim, onun vurgulamalarıyla zenginleştim. Ve en çok, en çok hocalarına (Mithat Fenmen, Kamuran Gündemir , İlhan Baran ve Almanya'da David Levine ) duyduğu saygı , sevgi ve kadirşinaslığa hayran kaldım. Müziğe adanmış bir yaşamın her sayfasında içim ürperdi , içim ısındı. Değerlere sahip çıkışına saygı duydum.

Ben,değerlere sahip çıkılmasından yanayım . Ya siz?