"68 Baharı" ndan "1 Mayıs" lara

Ülkemizde nicedir emek yok sayılıyor. Ülkemizdeki  değer ölçüleri hiyerarşisinde, emek giderek en alt sıralara itiliyor.  Emeğin yerini alan  başka yollar, yöntemlerle  günden güne palazlananlar, elbet emekçilerden korkarlar.  Dün tanıklık ettiğimiz işte bu korkunun tezahüratıydı! Korkuya , "ben daha güçlüyüm ona göre!" tehdidinin dışa vurumu eklenince 1 Mayıs  bayramı kabusa dönüştü!

Barikatlar, bariyerler, tel örgüler... Dapadar sokaklarda, geniş caddelerde, meydanlarda panzerler... Gözleri yakan, genzi yakan, deriyi yakan biber gazı...  Basınçlı suyla insanları geri püskürtme...İnip kalkan coplar... Bir kişiye saldıran onlarca insan... Gaz maskeleri, silahlar, coplar, kalkanlar, insan duvarları...

Nasıl Seçim Yapmalı ?

Bugünkü  yazımı Başbakanın "baş olmayanlar"dan duyduğu nefreti açık seçik ortaya koyan  "Ayaklar baş olunca  kıyamet kopar" incisine mi ayırsam... Yoksa yine  ülkemizde giderek yaygınlaşan, kadınlara yönelik şiddet, öfke, nefrete mi.... Bu nefretin, tecavüzün ve tacizin gemi azıya aldığı bir ortamda, dünyaya "Türk Modası" diye lanse edilen tesettür defilesinin bence insana, kadına ve erkeğe hakaret niteliğindeki o görüntüleri üzerine mi yazsam... Hele defile sırasında bile namazı kaçırmayan o sakallı erkek izleyicilerin bana neden  Dünya Ekonomik Forumunun  Raporunu anımsattığını mı yazsam...

Tiyatroda Yeni Arayışlar...

Yukarıdaki başlığı yazdım ve durdum... Selanik'teydim...  Dünyanın her yerinden gelmiş 200 kadar tiyatro insanı (daha çok eleştirmen ve araştırmacı, daha az yazar ve sanatçı)  bu kente akın etmişti. Çünkü  2008   Avrupa Tiyatro Ödül töreni buradaydı.  Hem de dört gün boyunca sabahtan akşama panel, seminer, tartışmalara katılıyor   hem de  günde birkaç temsil izliyorduk... Katılımcılar, başlıklar, yöntemler  değişiyor,  ana tema değişmiyordu: Tiyatroda yeni arayışlar...

Pippa Bacca... İtalyan bir performans sanatçısı... O da kendi sanatında yeni arayışlar içindeydi.  Yaşamla sanatın en iç içe geçtiği alanda, performansta sürdürüyordu arayışını...  Eğer yolu benim ülkemden geçmeseydi, belki bugün yaşıyor olacaktı... Eğer  yolu Türkiye'den geçmeseydi, Milano'da başladığı performansını,  düşlediği, düşündüğü, tasarladığı gibi  Filistin'de  bitirebilecekti...

"Elveda Dünya Merhaba Kainat"

Moskova'da  önceki gün Fazıl Say'ın "Nazım Oratoryo"suyla başlayan Rusya'daki "Türkiye Kültür Yılı"  21 Aralıkta, bir başka muhteşem buluşmayla  Kerem Görsev'in  St Petersbourg  Senfoni Orkestrasıyla vereceği  konserle sona erecek.

Bu ikisi arasında  Gülsin Onay'ın, Ayşe Tütüncü'nün   klasik ve cazın sınırlarını zorladığı konserler, Tarkan'ın Hermitage meydanındaki Açıkhava konseri,  Geleneksel  Türk Halk  Müziğinin en başarılı yorumcuklarından   Türk Dünyası Müzik Topluluğu,    sonra Taksim Trio ‘nun konseri... Ara Güler sergisi... Bu ikisi arasında    başka keyifli buluşmaLar:   Emre Aracı'nın  Rus Viva Musica  orkestrasıyla buluşması...  Kremlin Sarayı'nda  Kızıl Ordu Korosu, Mehter Takımı ve Okay Temiz Perküsyon Grubu'nun buluşması ... 

İzmir'i kucaklamak ve İkiyüzlülüklerle yüzleşmek...

Bize biçilen rolü "Ilımlı-İslam devleti" olmayı kabullenirsek, ne Expo kazanabiliriz ne de ayırımcılığı önleyebiliriz...

Bugün  Uluslararası İstanbul Film Festivali açılıyor. 27. kez  açılıyor.... Yaşamımın 27 yılına damgasını vurmuş filmler, anılar, anlar... Yüreğimde Onat Kurlar'ın ve Yavuzer Çetinkaya'nın fısıldadıkları... Hülya Uçansu'ya göz kırpıyorum... Sinemanın gücü... Derken, Cladio Cardinale çağrışımları...

(Hayır hayır,  bunları yazmanın sırası değil şimdi...)

Uluslararası  İstanbul Tiyatro Festivali'nin programı açıklandı.  Heyecan verici bir program! Kıpır kıpır, genç, alternatif arayışlar, sorgulamalar...  Aslan arkadaşım festival direktörü Dikmen Gürün!

Yaşasın İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı!

(Hayır hayır,  bunları da  yazmanın sırası değil şimdi...)

İçimizdeki Şiddet...

Tam gazetenin önündeydim. Ana caddede değil, dar sokakta. Ancak tek arabanın geçebildiği dar sokakta... Gazeteye girmek için karşı kaldırıma geçmem gerek... Tek sıra otomobil zinciri zaten gıdım gıdım ilerliyor... Tam karşıya geçerken...  Taksi hızla üzerime geldi. Sürücüsü  "Taliban sakallı" yaşlı bir adam. Üzerime üzerime  sürüyor;  bakışından ve ağzını oynatmasından  okkalı bir küfür salladığını çıkartıyorum. Karşıdan karşıya geçmeme mi sinirleniyor, kadın olduğuma mı, yoksa başımın açık olduğuna mı, anlamış değilim!  Yüreğim ağzıma gelmiş, ama aynı zamanda tepem atmış durumdayım!

O an  dar sokağın ortasında, tam ortasında duruverdim. Taksi de durmuş, mecburiyetten!   Ellerim belimde, ayaklarımı asfaltta kenetlenmiş avaz avaz haykırıyorum:  Hadi gel ez beni! Ezsene! Daha ne duruyorsun!  Hadi çiğne geç!

İlhan Ağabey sesleniyor...

"Unutmuştum onu.

Dün mutfağın penceresinden baktığımda gördüm; Japon gülü çiçek açmış.

Duvarın dibinde, arsız sarmaşığın nefti kuytuluğunda, mavi çamın dibinde, incecik yapraksız dallarında, tanımsız güzelliğiyle bana gülümsüyordu Japon gülü.

Bir kuş pencerenin pervazına kondu, bir kibritin alevi parladı, bir bulutun gölgesi yere vurdu. O an anımsadım. Annemin bahçesinden onu iki yıl önce alıp getirmiştik. Kar, kış, fırtına, don, yaz, güz, sıcak, kurak demeden yeni toprağına tutunmuştu.

Bugün  Dünya Şiir Günü: Şiirsiz kalmayın!

Ne zamandır, başucumda iki kitap... İçim çok acıdığında, ülkemle ilgili endişelerim arttığında, tünelin ucunda hiçbir ışık göremediğimde  sarılıyorum bu iki kitaba. Biri Ataol Behramoğlu'nun "Beyaz, İpek Gibi Yağdı Kar" ; öteki  Cevat Çapan'ın "Şiir Çevir Denize At" ... İkisi de Cumhuriyet Kitapları'ndan kısa bir süre önce çıktı.   

Ataol Behramoğlu'nun 50 yıllık şiir yazma serüveninden  seçilmiş 100 şiiri bir araya getiren "Beyaz İpek Gibi Yağdı Kar"ın sayfaları arasında dolaşırken, sanki kendi bireysel tarihime de kuşbakışı bakıyor gibiydim... Arka fonda hep bu ülke vardı... Farklı dönemlerden, farklı duyarlıklardan, farklı birikimlerden  damıtılmış  dizelerin  ortak yanı ise her daim genç, her daim aşık, her daim direnişte olmalarıydı!

Feminizm ahlaksızlık değildir!

Aklım almıyor!  Sanki  bir düğmeye basıldı ve  dört bir yandan, her yandan aşağıdan yukarıdan, sağdan soldan, bilinen ve bilinmeyen her bir yandan  kadınlara karşı saldırıya geçildi!

Hani,  yeni bir şey değil, hep böyleydi diyeceğim ama  Dünya Emekçi Kadınlar Gününde Başbakanın birbiri ardından patlattığı inciler bu saldırılarla birleşince  sistematik bir dayatmacılığa, baskıya, şiddete dönüşür oldu.

AKP iktidarıyla  kadınlara karşı ayırımcılık bin kat artmıştır.  Hızla baskıcı ve totaliter bir tavra yönelmiştir. Başbakan’ın bir zamanlar sözünü ettiği "toplumsal mütabakat" çoktan bir yana atıldı,  saflar güç gösterisine, "çoğunluk bende" yarışına girdi ki, bundan tehlikeli bir şey olamaz!

Ayırımcılıktan öte...

Sevgili Okurlar,  Mart ayının bu ilk Pazar günü, siz bu yazıyı okuduğunuzda Nilgün Cerrahoğlu'yla  birlikte,  Almanya'da,  Münih ve Ulm'da   kadın sorunları üzerine konuşmuş ve konuşuyor olacağız.  Malum önümüz 8 Mart, Dünya Kadınlar günü... Önümüzdeki günlerde  kadın ve kadına ilişkin sorunlar üzerine bol bol yazılacak, çizilecek, tartışılacak... Yetkililer bir kez daha,   tutulmayacak sözler verecekler  kadınlara ... Sonra...

Sonra, eski tas eski hamam demeyeceğim...Çünkü kadınlar var oldukça,   kendilerine karşı uygulanan ayırımcılığa karşı mücadeleyi sürdürecekler.  Bugüne dek olduğu gibi sürdürecekler...

"Duygu Asena Ödülü"nün kaldırılmasını kınıyorum!

Kadın Hakları İnsan Haklarıdır!

Ayıptır! Bir süredir  korkunç bir ayıp, bu kez  PEN Derneği aracılığıyla işlenmekte!  

Bu sayfalarda Özge Keskin'in haberinden  okumuşsunuzdur: Uluslararası   PEN  Türkiye  Merkezi  "Duygu Asena Ödülü"nü kaldırdı. Anımsayacaksınız,  30  Temmuz  2006'da, en verimli çağında yitirdiğimiz  yazar ve kadın hakları savunucusu  Duygu Asena'nın adına  konan ödülün ilkine  "Latife Hanım" adlı kitabıyla İpek Çalışlar  değer görülmüştü. Bence çok değerli jüri üyelerinin, muhteşem bir seçimiydi. Üyesi olduğum PEN'le  gurur duymama neden olan bir olaydı bu ödül ve bu seçim.

Savaştayız...

Başlığı böyle yazınca insan tuhaf oluyor değil mi...

Okuduğunuz binlerce başlık, binlerce haber, yazı, dinlediğiniz onca ayrıntılı açıklama, evinizden içeri, yemek sofranızdan içeri, kulağınızdan, yüreğinizden içeri sokulan onca sözcük, onca tanımlama aynı etkiyi yapmıyor...

"Harekat" sözcüğü, "Operasyon" sözcüğü, bir ülkenin topyekün savaşa girdiğini bence tam olarak açıklamıyor... Harekatın adı "Barış harekatı" olsa bile...

Örtünün örttükleri...

Demirel'in "fevkalade üzgün"  ve  de "ıztırap içinde" olduğu günlerle, Başbakan'ın  "Bir takım medyaya" kin, öfke, şiddet ve  tehdit savurduğu günler üst üste örtüştü!

Bu örtüşmeden benim payıma kahkahalar düştü...   Bugüne gelinceye dek Demirel'in dini referansları kendi politikalarına nasıl alet ettiğini hatırladıkça  "Günaydııııın" ya da "sabah şerifler hayır ola" diye avaz avaz haykırmak  geldi içimden.

Leyla Gencer Heykeli Maçka'ya...

Kadınları örtmenin kapatmanın "özgürlük" diye sunulduğu bir süreçte yaşıyoruz. Bu örtmeyi kapatmayı meşrulaştırıp, yaygınlaştırmayı, giderek dayatmayı hedef edinmişlerin  egemenliğinde bir süreç... Kimi "aydınlar" da buna "demokrasi" diyorlar...

Ülkemizde bir yandan bunlar olurken, bir yandan da kültür sanat ve bilim adına, çağdaş ve evrensel değerler adına, insanı "İnsan" yapan değerler adına, yaratıcılık adına, didinip çalışanlar var. İçinde yaşadığımız bu ortamda "ölmemek" için, bunalmamak için, mücadeleyi sürdürebilmek için bu çabalara, emeklere sığınıp, bunları sizlerle paylaşmaya çalışıyorum. İşte bunlardan biri daha:

Hey Millet: Türban Kadın Sorunudur!

İnanılır gibi değil!  Türban konusundaki tartışmaları izledikçe, hele hele erkeklerin bu konuda ahkam kesişlerini izledikçe çıldırmamak işten değil!

AKP ve MHP'nin  "türban"ı getirdiği yer, benim görüşüme göre  ne dinidir, ne de dini vecibeleri yerine getirmekle,  bireysel  inanç özgürlüğüyle ilgilidir.  Hele hele üniversite çağındaki kızların  okuma, eğitim hakkıyla; kadınların eşitlik, bağımsızlık, özgürlük  yolundaki adımlarıyla hiç ama hiç ilgisi yoktur!

Başı açık olmak ahlaksızlık derlerse şaşmayın!

Bu ülkede sanki  başka hiç ama hiçbir sorun yokmuş gibi...

İnsanlarımız her an ölümle burun buruna yaşamıyorlarmış gibi... Yaşamak, rastlantısal değilmiş gibi...

İnsanlarımız silahlı çatışmalarda ölmüyor, öldürmüyormuş gibi...  Kardeş kardeşi vurmuyormuş gibi...  Analar,  acaba dağdaki çocuğumun mu, yoksa askerdeki çocuğumun mu ölüm haberini alacağım diye,  her gün yeniden yeniden, yenibaştan ölmüyormuş gibi...

Dostlar Tiyatrosu'ndan : "Sivas '93..."

Ortaçağda değil, yüzyıl önce değil, Cumhuriyet Türkiye'si öncesinde değil... Bundan on beş yıl önceydi. Sivas'taydı. 2 Temmuz 1993'deydi... Cehaletin eyleme geçtiği gün ve geceydi... İnsanı, insanlığı, insanı insan yapan değerleri, ama aynı zamanda Laik Cumhuriyeti, hukuk ilkelerini, çağdaşlığın tüm değer yargılarını yok sayan bir zihniyetin 37 insanımızı katlettiği, öldürdüğü, yaktığı gün ve gece... Vicdanın yok edildiği, insanlığın utanç ve vahşet günü ve gecesi...

Bu şiddetin neresindesiniz?

Geçen Pazar, "ölümün sırayı şaşırmadığı, çocukların  gençlerin ölmediği bir yeni yıl" dileyerek  bitirmiştim yazımı...  Geçen yılın son günleriydi... İçimden bir ses  bitsin artık şu uğursuz 2007 diye haykırıp duruyordu. Sanki yıl değişince, bütün bir yıla egemen olan şiddet  sarmalı da ortadan kalkacaktı!

Ne büyük yanılgı.  Yeni yılın  ilk günleriyle birlikte  yeniden kana, şiddete bulandık! Hem de şiddetten en uzak kalınması gereken Diyarbakır'da!  Ölüm yine sırayı şaşırdı! Terör önce öğrencileri vurdu!